CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945 – BƯỚC NGOẶT VĨ ĐẠI, MỞ RA KỶ NGUYÊN ĐỘC LẬP, TỰ DO CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM

Từ chuẩn bị lực lượng đến chớp thời cơ lịch sử

Tháng 5/1941, Chủ tịch Hồ Chí Minh triệu tập và chủ trì Hội nghị lần thứ VIII của Đảng tại Khuổi Nậm, Pác Bó. Hội nghị quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng minh, gọi tắt là Việt Minh, nhằm tập hợp, đoàn kết rộng rãi các tầng lớp nhân dân, chuẩn bị lực lượng cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Cùng với việc xây dựng lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang cách mạng từng bước được hình thành và phát triển. Ngày 22/12/1944, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập tại khu rừng Trần Hưng Đạo, châu Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng, do đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy. Đây là lực lượng vũ trang nòng cốt, phối hợp với các cơ sở cách mạng và lực lượng dân quân ở các địa phương, góp phần quan trọng vào thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám.

Bước sang năm 1945, tình hình trong nước và quốc tế có những chuyển biến nhanh chóng. Ngày 09/3/1945, Nhật đảo chính Pháp, độc chiếm Đông Dương. Trước tình hình đó, ngày 12/3/1945, Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”, xác định những điều kiện thuận lợi để thúc đẩy cao trào cách mạng, chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa.

Từ tháng 3 đến tháng 8/1945, Đảng tiếp tục đề ra nhiều chủ trương quan trọng nhằm đưa cao trào kháng Nhật, cứu nước phát triển mạnh mẽ; tổ chức các Ủy ban Dân tộc giải phóng và thống nhất các tổ chức vũ trang cách mạng thành Việt Nam Giải phóng quân.

Đầu tháng 5/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh từ Cao Bằng về Chiến khu Hoàng Hoa Thám, chọn Tân Trào, Sơn Dương, Tuyên Quang làm đại bản doanh để trực tiếp chỉ đạo phong trào cách mạng cả nước, khẩn trương chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa.

Tổng khởi nghĩa – sức mạnh của toàn dân tộc

Giữa tháng 8/1945, thời cơ cách mạng trực tiếp đã đến. Ngày 12/8/1945, Thường vụ Trung ương Đảng và lãnh tụ Hồ Chí Minh họp, quyết định Tổng khởi nghĩa vũ trang trong cả nước.

Ngày 13/8/1945, Trung ương Đảng và Tổng bộ Việt Minh thành lập Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc; cùng ngày, Ủy ban Khởi nghĩa ban hành Quân lệnh số I, hạ lệnh Tổng khởi nghĩa.

Ngày 14/8/1945, Hội nghị toàn quốc của Đảng khai mạc tại Tân Trào, thống nhất chủ trương kịp thời phát động và lãnh đạo toàn dân Tổng khởi nghĩa giành chính quyền.

Ngày 16/8/1945, Đại hội đại biểu Quốc dân được tổ chức tại Tân Trào. Đại hội tán thành chủ trương Tổng khởi nghĩa, thông qua 10 chính sách của Việt Minh và quyết định thành lập Ủy ban Giải phóng dân tộc Việt Nam do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch.

Thực hiện chủ trương Tổng khởi nghĩa, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân cả nước đồng loạt đứng lên giành chính quyền. Chỉ trong vòng 15 ngày cuối tháng 8/1945, từ ngày 13 đến ngày 28/8/1945, Tổng khởi nghĩa đã giành thắng lợi hoàn toàn, chính quyền trong cả nước về tay nhân dân.

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám đã đập tan ách thống trị của chủ nghĩa thực dân, phát xít, chấm dứt chế độ quân chủ và mở ra một thời đại mới trong lịch sử dân tộc Việt Nam – thời đại nhân dân làm chủ đất nước, làm chủ vận mệnh của mình.

Ngày 02/9/1945 – khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, ngày 02/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời trịnh trọng đọc Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố trước quốc dân đồng bào và thế giới sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Trong Tuyên ngôn Độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định:

“Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thực đã thành một nước tự do và độc lập.”

Lời tuyên bố thiêng liêng ấy trở thành biểu tượng của ý chí độc lập, tự do và khát vọng tự quyết của dân tộc Việt Nam. Ngày 02/9/1945 trở thành Quốc khánh – ngày hội lớn của toàn dân tộc.

Giá trị lịch sử và những bài học còn nguyên giá trị

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã tạo nên bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử dân tộc.

Thứ nhất, Cách mạng Tháng Tám khơi dậy và phát huy mạnh mẽ chủ nghĩa yêu nước, tinh thần tự lực, tự cường và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, các lực lượng yêu nước được tập hợp thành một sức mạnh cách mạng to lớn, làm nên thắng lợi của Tổng khởi nghĩa.

Thứ hai, Cách mạng Tháng Tám làm thay đổi căn bản vận mệnh của dân tộc Việt Nam. Cuộc cách mạng đã đập tan ách thống trị của chủ nghĩa thực dân, chấm dứt chế độ quân chủ, thành lập Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa – Nhà nước của nhân dân, đưa nhân dân trở thành người làm chủ đất nước.

Sau Cách mạng Tháng Tám, tư tưởng quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân được xác lập và từng bước thể chế hóa. Nhà nước mới được xây dựng theo tinh thần của dân, do dân và vì dân; cán bộ, công chức là người phục vụ nhân dân.

Thứ ba, thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám đưa nhân dân Việt Nam từ thân phận nô lệ trở thành người làm chủ vận mệnh và tương lai của mình. Những quyền tự do, dân chủ cơ bản được ghi nhận trong Hiến pháp năm 1946, tạo cơ sở quan trọng cho việc xây dựng một xã hội mới, trong đó quyền và lợi ích của nhân dân được coi trọng.

Phát huy tinh thần Cách mạng Tháng Tám trong xây dựng quê hương Ba Dinh

81 năm đã trôi qua, nhưng giá trị và những bài học lịch sử của Cách mạng Tháng Tám vẫn còn nguyên ý nghĩa. Từ thắng lợi của cuộc cách mạng mùa Thu năm 1945, dân tộc Việt Nam đã tiếp tục vượt qua nhiều khó khăn, thử thách, tiến hành các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thực hiện công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế.

Trong giai đoạn hiện nay, tinh thần Cách mạng Tháng Tám tiếp tục được thể hiện qua việc phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, ý chí tự lực, tự cường, tinh thần chủ động, sáng tạo và trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân.

Đối với xã Ba Dinh, việc phát huy truyền thống cách mạng cần được cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực: đoàn kết xây dựng quê hương; tích cực lao động, sản xuất; thực hiện tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tham gia phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững; giữ gìn an ninh, trật tự; bảo vệ môi trường; xây dựng đời sống văn hóa và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Mỗi cán bộ, công chức cần tiếp tục nâng cao tinh thần trách nhiệm, kỷ luật, kỷ cương hành chính; gần dân, sát dân, lắng nghe Nhân dân, giải quyết kịp thời những kiến nghị chính đáng của Nhân dân; thực hiện tốt tinh thần phục vụ Nhân dân, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả công việc.

Mỗi người dân xã Ba Dinh hãy tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường; chung sức, đồng lòng xây dựng quê hương ngày càng phát triển, văn minh, giàu đẹp.

Kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 02/9 là dịp để chúng ta tự hào về truyền thống vẻ vang của dân tộc, trân trọng những thành quả đã đạt được và cùng nhau biến niềm tự hào ấy thành động lực hành động trong cuộc sống hôm nay.

Phát huy tinh thần Cách mạng Tháng Tám – đoàn kết, tự lực, tự cường – chung sức xây dựng xã Ba Dinh ngày càng phát triển!

Nhiệt liệt chào mừng 81 năm Cách mạng Tháng Tám (19/8/1945 – 19/8/2026)!

Nhiệt liệt chào mừng 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (02/9/1945 – 02/9/2026)!